Van 26-28 oktober 2007 bezocht ik het 22e kolloquium van de IGPP (Internationale Gesellschaft fur Philosophische Praxis) te Karlsruhe. Gerd Achenbach, grondlegger van de filosofische praktijk in moderne vorm, is de geestelijk vader van deze vereniging en dat was duidelijk te merken. Vaak werd gerefereerd aan diens werk en praktijk. De bijeenkomst was gewijd aan kunst en filosofische praktijk ("Nach denken - Nach sinnen"). Op het programma stond een aantal voordrachten door en discussies tussen filosofisch consulenten en kunstenaars (musicus, design, dichter). Deze waren van een opvallend hoog niveau. Geinspireerd door het Duits idealisme (Kant, Hegel, Schopenhauer, Kiergegaard), maar ook door Nietsche of Heidegger en met een vleugje oudheid (Plato) werden verschillende elementen van de filosofische praktijk belicht. Daarbij werden beschouwingen over de aard van de filosofische praktijk afgewisseld met voorbeelden. Het denken in context en de generieke eigenschappen van het subject in het bestaan kwamen daarbij uitgebreid aan de orde. Ook bleek het begrip ruimte een belangrijke rol te spelen in de filosofische praktijk. De klant vindt er ruimte voor het denken, afstand nemen, reflectie en voor de beslommeringen van het alledaagse bestaan. De praktijk is een rustpunt in het vluchtige, veeleisende alledaaagse bestaan. Het helpt de persoon verder in diens ontwikkeling en zelfvervulling. Een en ander werd gelardeerd met vele voorbeelden. Opvallend is de vrij natuurlijke status van de filosofische praktijk in Duitsland. Een 'Beratung' is er niets vreemd. De consulenten verkrijgen hun klanten via het bordje op de deur, internet of lezingen. Alleen in Berlijn al zijn er tien goed functionerende praktijken. Het is er een natuurlijke vorm van overleg naast pastoraat en therapie, met dank aan Achenbach die het er dit gezicht aan heeft verleend. In diens theoretische kwaliteiten ongenaakbaar was hij helaas niet meer bij deze bijeenkomst aanwezig. De IGPP leeft echter voort en heeft een internationaal uiterlijk gekregen. Collega's uit Spanje, Italie, Noorwegen en Oostenrijk leverden er hun bijdrage. Een gezelschap dat samen naar nieuwe vormen voor het menselijk denken zoekt, ten dienste van hun klanten, als rationeel alternatief voor pastoraat en therapie.

Opvallend is deze status van de filosofische praktijjk bij onze oosterburen. Waarom is het niveau zo hoog? Inspiratie door het Duits idealisme? Vragen over de aard van de praktijk, de rol van filosofische teksten, de competenties van de consulent, de betekenis voor de klant kwamen alle aan de orde en werden rustig en diepgaand bediscusieerd.

De filosofische praktijk voorziet in "Beratung" en "Bildung". De gevoelswaarde van deze woorden is sterker dan alleen maar advies of vorming. Het duidt meer op een gezamenlijke beraadslaging, een zoekend gesprek, waarin betekenis wordt ge(re)construeerd ten dienste van de persoonlijke ontwikkeling van de klant. Soms worden daarbij filosofische teksten gebruikt, soms wordt er vrijelijk geinproviseerd. Steeds is de consulent echter transparant en authentiek, niet getruukt of  strategisch gemodelleerd zoals de psycholoog of therapeut. Phronesis is diens belangrijkste competentie. De klant wordt daardoor in diens eigenheid begrepen met behulp van de filosofie.