 | | Filosofische Praktijk Rotterdam |
| | |
|
| | Voor consultatie & advies |
|
|
 | |
|
| Een van de grondleggers van de filosofische praktijk, Pierre Hadot (1922-2010), definieert deze als een spirituele oefening. De klassieke filosofie was er vol van: denkoefeningen en gedachtenspelen gericht op het bereiken van wijsheid; niet esotherisch, maar rationeel en weloverwogen van aard; niet via een lichamelijke houding, maar via een verandering van houding (attitude). Filosofie beoefenen betekent een verandering. Het maakt u wijzer, filosofischer, authentieker. Het gaat om het leren lezen, interpreteren en begrijpen van het leven, dat wil zeggen om levenskunst. De filosofisch consulent helpt u daarbij, niet als hulpverlener, maar als een coach, begeleider, metgezel op een reis naar wijsheid, evenwicht en geluk.
|
|
INSTITUTE OF PHILOSOPHICAL PRACTICES (France) /
INSTITUT DE PRATIQUES PHILOSOPHIQUES
(Voir la partie française au bas de la page)
Fifth Annual Summer seminar: The art of questioning
July 12th-18th 2010
Every year in July, in the little village of La Chapelle St André (Burgundy - France), gather about 20-30 persons involved in philosophical practice (students, teachers, professors, counselors, trainers) in order to reflect on their work and improve professionally. For seven days, in English, these philosophy practitioners coming from the five continents will participate to different workshops, run workshops, analyze and evaluate them, theorize about the different issues involved.
In this context, philosophy is not any more an academic activity centered on the history of ideas, and one does not come simply to narrate what he does in his home country, but get acquainted with the many ways that philosophizing is an activity constitutive of the mind and the self. Philosophy with children, philosophical consultation, philosophy workshops, Socratic dialogue, etc., one is introduced to the many forms and variants of such an endeavor. It is not so much knowledge that is at stake here, but acquiring and developing skills. How to conceptualize, how to problematize, how to deepen understanding of given ideas, and especially how to create a situation where this activity can be induced, is the main focus of the work.
Of course, Socratic maïeutics is a key methodological point, but as well dialectics, analytics, community of enquiry, constitute as many entries and matrices to define the work. If they wish so, participants can facilitate a workshop, a situation which provides an occasion for a practitioner to show how he works and get some critical feed-back on his work and his methodology, so one becomes more conscious of his own options and activity. Since the atmosphere of this seminar is open, inclined to both rigor and openness, it creates a context where one can really express his view instead of hiding behind the usual pseudo-consensus where "everything is fine and we are all great". In this sense, the idea is to recreate the context of antique philosophical schools, or the gymnasium as described by Plato, where one could challenge other's ideas and himself be challenged. In the peaceful atmosphere of a small French village, accompanied with good food and good wine, walks in the beautiful surrounding woods and visit to the medieval site of Vezelay, one can truly devote himself to philosophical encounters and reflection.
The duration will be one whole week, from July 12th to 18th, and the cost will be 500 EUR, including the workshops, food and accommodation in a private room. For people who are on a tight budget, this can be reduced to 300 EUR if you accept "camping style" accommodation. Our Institute can accept some people free of charge who have financial difficulties, but are highly motivated.
This seminar does not require previous philosophical training. It can be an initiation to philosophical questioning, or a deepening of the practice. Participants come from different parts of the world, and come for professional or personal reasons, to work on a practice that is applicable to many contexts: teaching, management, N. G. O. activities...
On the Website,
www.brenifier.com, you can read texts and watch videos of the practice.
For more information : alcofrib@club-internet.fr
|
|
| "En zoals de reiziger weet dat er iets is, dat niet slaapt, dat de uren aftelt en hem wekken zal, zo weten ook wij dat we op het beslissende moment wakker zullen zijn .... (Friedrich Nietzsche, Vrolijke Wetenschap)
|
|
Maria Zambrano richtte in Spanje een politieke partij op met het fundamentele recht van de mens om met rust gelaten te worden als beginsel. Het ging haar vooral om innerlijke rust; een voorwaarde voor eigenheid, contact met jezelf en emotionele stabiliteit. Een filosofisch programma dat concrete uitwerking vond in restrictie van reclame op tv, persoonregistratie en eisen wat betreft werk of participatie in de maatschappij; een rem op beinvloeding dus; een voorwaarde voor het mens-zijn.
Iets voor Nederland?
|
|
Philosophical practice originated in the 1980s when philosophers started counseling aimed at individuals, groups or organizations. Nowadays, there are many different forms of philosophical practice; a philosophical walk is one of them. It is a spiritual exercise in the sense of Pierre Hadot, one of the founding fathers of the discipline. In this workshop, I will first give a short introduction on walking and philosophy in general and on Hadot’s idea of the philosopher as being “atopos” (without a place) in particular. Next we will take a walk on the Leusdener heather. Just like Socrates and Phaidros we will look for the right spot to philosophize. Finally, we come back to reflect on our experience and discuss the role of philosophical walks in consultation.
|
|
Philosophical Practice as a variation on Kant:
“Life without philosophy is empty, but philosophy without live is empty too.”
|
|
Philosophical practice brings about a change in the role of the philosopher. Immanuel Kant served as role model for the philosopher in Europe. He was pictured as a sage, investigating principles of thought, prescribing moral rules for actions, a university teacher, transmitting profound knowledge. Socrates is the role model for the philosopher in philosophical practice. In philosophical practice, the philosopher is becoming a facilitator of dialogue, passionately arguing and involved with people (in stead of an academic career), amazed and curious like Socrates, hesitant, posing questions with a (good) sense of humour, creative and creating. These can be the characteristics of an artist too, in accordance with Nelson’s idea that practicing philosophy is like playing a piece of music. However, reflexivity is the difference. A reflexive attitude is trained during the study of philosophy by studying texts. In a philosophical practice, the philosopher exhibits this attitude in dialogue with other people. The practical philosopher is original, just like an artist, but his thoughts and actions are grounded in philosophy. As “the philosopher is philosophical practice” (Achenbach), a change of image is required. The critique on academic philosophy was well captured by Nietzsche when he said: “The philosopher has become a philologist”. The image of a philosopher interpreting, explaining, and teaching texts, living withdrawn at universities and only accessible for a small group of students after years of study should change. The philosopher should go out into the market place. He might take up the attitude of a philologist there, but instead of reading texts he is reading people now with a purpose of constructing a metaphor in order to give meaning to the life of individuals. By doing this the practical philosopher complies with an ancient tradition: the search of wisdom and truth by constructing metaphors. Philosophy comes to live now or to quote one of the founding fathers of our discipline, Pierre Hadot, “But philosophy itself, that is to say, the mode of philosophical life, is no longer divided into parts, but a unique act that consists in living logic, physics and ethics.” I think this is exactly what philosophers should exhibit in philosophical practice.
|
|
Socratische coaching
Socratische coaching is de manier om erachter te komen wat u eigenlijk wilt en uw levenshouding te verdiepen. Anders dan de traditionele coach die u benadert vanuit een theorie en vervolgens via een of ander stappen plan naar de eindstreep schreeuwt, vraagt de socratische coach u de hemd van het lijf. De houding is open, niet-wetend, onbevooroordeeld. Socratische coaching is doelzoekend. We identificeren zogenaamde kritische momenten in uw werk of leven. We benaderen deze met opdrachten en oefeningen die uw socratische houding stimuleren. We evalueren de uitwerking van de oefeningen. Zo draagt de coach diens houding op u over en kunt u zelf verder: wijzer, filosofischer, authentieker. Het is geschikt voor problemen in uw werk of relaties. Voor socratische coaching kunt u zich aanmelden via de website.
|
|
Ethische coaching voor managers of bestuurders
De kredietcrisis heeft veel teweeg gebracht, onder meer een opleving van belangstelling voor ethiek onder managers of bestuurders. Het cursusaanbod op dit gebied is sterk toegenomen. Een cursus biedt u echter slechts een tijdelijk ruimte voor ethiekbeoefening in de kunstmatige situatie van het klaslokaal en laat u vervolgens over aan de weerbarstige praktijk. Filosofische counsultatie biedt de mogelijkheid regelmatig en op vertrouwelijke basis casuistiek te bespreken met een filosofisch consultant. Peter Harteloh was docent toegepaste ethiek aan de Erasmus Universiteit. Hij biedt u thans de mogelijkheid op individuele basis casuistiek te bespreken: een ethische coaching op maat, een voortdurende oefening waarmee de ethische kant van uw beleid of bestuur verstevigt en verdiept.
|
|
De Filosofische Praktijk Rotterdam
** Sinds 1 IX 2007 **
Het jaar 2009 was een roerig, maar goed jaar voor de Filosofische Praktijk Rotterdam (FPR). De kracht van het nu werd gezocht en gevonden: waarheid = werkelijkheid. Ik was veel op reis (Japan, Taiwan, Warschau, London, Bangkok) en maakte daarbij kennis met een diversiteit aan praktijkvormen. Belangrijke ontmoetingen waren er met Gerd B. Achenbach te Bergisch Gladbach (mei) en met Lou Marinoff te London (december), beiden grondleggers van de filosofische praktijk in moderne zin. Onderweg ontmoet ik Wil Heutz, aan “een meer te Heerlen”. In maart bezocht de Japanse filosoof Taro Mochizuki Rotterdam. Belangrijke innovaties geschieden vaak door filosofen buiten de universiteiten en ik denk dat deze heren daarvan een levend voorbeeld vormen. Het bevestigde mij in het beeld dat we hier met een serieus te nemen verschijnsel binnen de filosofie te maken hebben dat zijn sporen zal nalaten in de maatschappij en in de geschiedenis der wijsbegeerte. Ik schreef er dan ook een paar artikelen over.
Op gebied van consultaties, cursus en maatschappelijke participatie ontwikkelde de praktijk zich in positieve zin. Een poging tot nieuwe huisvesting mislukte, evenals pogingen tot participatie in ethisch beleid in zorginstelling en in het debat over de kredietcrisis. Dat laatste is spijtig, omdat ik van mening ben dat de praktiserend filosoof hier een belangrijke rol kan spelen. Onbekendheid met het fenomeen doet echter barrières ontstaan die moeilijk te slechten zijn. Participatie in het platform voor zingevingvraagstukken te Rotterdam leidde vooralsnog niet tot concrete activiteiten. Dit platform lijkt te worstelen met hetzelfde probleem als de FP. Mensen moeten er hun weg er naar toe nog vinden en een financiële barrière overwinnen.
In het jaar 2009 werden vanuit de FPR de volgende activiteiten ontplooid:
Individuele consultaties over een diversiteit aan onderwerpen en op verschillende, door de gast zelf gekozen locaties. Daarbij verschoof het accent meer en meer naar Socratische coaching, ofwel een serie gesprekken waarin wordt gezocht naar een filosofie die bij de persoon past, meer en meer maatwerk dus.
Filosofische stadswandelingen. Tijdens deze wandelingen wordt nagedacht aan de hand van de interactie met welgekozen plaatsen in de stad. De stadswandeling is een metafoor voor het moderne leven. Deze stadswandelingen werden niet alleen in Rotterdam, maar ook in Mechelen en Kyoto gemaakt. De filosoof als zwerver, die altijd zichzelf meeneemt en tot een reflectie op het zelf komt.
In april-mei 2009 werd de training “Socratisch gespreksleider” bij Dries Boele te Amsterdam gevolgd, teneinde mijn competenties als praktiserend filosoof verder te vormen. Het was een pregnante ervaring van het filosoferen als zodanig en aanleiding het artikel van Leonard Nelson uit 1922 “The socratic Method” grondig te bestuderen. Het wordt mij duidelijk hoezeer de beweging een reactie op Kant is. Prachtig artikel, zeer fundamenteel en lezenswaardig. Zou tot standaard arsenaal van iedere filosoof moeten behoren.
Er werden artikelen geschreven over de geschiedenis van de VFP, ter gelegenheid van het twintig jarig bestaan, en over de aard van de filosofische praktijk. Dit artikel “On the Competence of Philosophical Practitioners” is gepubliceerd in het “Journal on Practical Philosophy”. Pierre Hadot werd herlezen, naast Wittegenstein en Heidegger de filosoof van de twintigste eeuw.
Cursus. Tijdens een bezoek aan Japan en vanuit mijn “Erasmus Institute for Philosophical Practice”, een homage aan de grote stadgenoot, gaf ik onderwijs en training in filosofische consultatie. Verder werd weer een cursus over persoonlijkheden in de filosofische praktijk verzorgd voor de VFP (november).
Lezingen.
In mei nam ik deel aan een diner pensant, georganiseerd door het Kenniscentrum voor Dialogische Begeleiding. Ik presenteerde er een voorbeeld van een filosofische dialoog.
Op het IIe congres over architectuur en fenomenologie, Kyoto Japan juli, 2009 werd een lezing gehouden over “Philosophical City Walks”.
In juni wordt een voordracht gehouden over de filosofische praktijk voor het platform voor zingevingvraagstukken te Rotterdam.
In Juni-Juli 2009 werd een bezoek gebracht aan Japan en Taiwan. Ik heb er een inleiding/intensive course in de filosofische praktijk verzorgd voor studenten aan Osaka University. Ik koester de vitaliteit van het verre Oosten. Het westen koud en doods, wachtend op….
In augustus ben ik filosofisch gaan wandelen met Ann Meskens (ISVW, Leusden). Een groep van 17 personen volgt ons in de natuur, de cultuur en de stad.
Ook in augustus breng ik een bezoek aan Warschau, een stad die er bijna niet meer was. De Poolse staat was de meest gelijkende op Plato’s. Daarom bestaat zij nog! Een ander beeld van Polen dus.
Op 31 oktober verzorgde ik een workshop voor het AIPPh te Leusden met als titel: Philosophical Consultation: therapy or education? Daarbij wordt een video van Ran Lahav gebruikt om de kunst van het vragen stellen en interpreteren te beoefenen en zo tot een kritische reflectie op de plaatsbepaling van de filosofische praktijk te komen.
In december werd gestart met een filosofische leesclub. We lezen Plato’s Phaidrus, een verhandeling over Liefde, een voedingsbodem voor "de vierde vorm".
In december 2009 heb ik voor de Society of Philosophical counselors (SPP) een lezing gehouden over twintig jaar filosofische praktijk in Nederland. Ik ontmoet er Lou Marinoff.
In december 2009 ben ik vertrokken naar Bangkok. Ik heb er deelgenomen aan het “Asian forum on critical thinking” en een workshop verzorgd over “philosophical consultation”.
Verder werd in het jaar 2009 de functie vervuld van secretaris voor de Vereniging voor Filosofische Praktijk (VFP). Er werd een statutenwijziging bewerkstelligd waardoor de VFP nu toegankelijk is voor een ieder met belangstelling voor de praktische filosofie. De VFP wordt een vereniging voor filosofen en doet daarmee haar uitgangspunt gestand, filosoof zijn is niet gebonden aan een diploma wijsbegeerte. Dit diploma is een noch een noodzakelijke, noch een voldoende voorwaarde. Filosoof-zijn is een manier van zijn. De praktijk zal zich meer en meer richten op uitwerking hiervan.
Peter Harteloh, 9 januari 2010
|
|
| U maakt een afspraak en kiest de plaats waar het gesprek plaats zal vinden. Een context waarin u zich op gemak en vrij voelt is daarbij van belang. Allereerst zal de filosoof u de spelregels uitleggen. Een gecertificeerd consultent hanteert de gedragscode van de VFP. Uw privacy is gewaarborgd. Er is echter geen wettelijk beschermd beroepsgeheim. Criminele zaken kunnen dus niet worden besproken. Het eerst half uur is gratis. Vervolgens is het tarief gelijk aan uw uurloon met een minimum van 45 euro per uur. Gaat u accoord met deze spelregels dan krijgt u de gelegenheid uw vraag, probleem of thema uiteen te zetten. De filosoof zal in het begin vooral kritische vragen stellen en daarbij een socratische houding hanteren. Daardoor wordt een vrije ruimte gecreeerd waarin de filosofische kant van uw thema zich kan ontplooien. Hierin is het belangrijkste verschil met psycholoog of coach gelegen. Na ongeveer een half uur zal de filosoof een filosofische invalshoek op uw thema formuleren en al dan niet een vervolg voorstellen. Bij sterk psychologisch ingekleurde thematiek zal de filosoof u verwijzen naar een psycholoog. Kunt u zich niet vinden in het voorgestelde vervolg dan eindigt het consult en hoeft u niets te betalen. spreekt het voorstel u aan dan werkt u samen met de filosoof verder aan een filosofie die bij u past. Het filosofisch consult is maatwerk. U bent geen product van een methode, zoals in een of andere therapie, maar een authentiek individu dat naar een passende metafoor zoekt om uw thema betekenis te geven. Voor consultatie kunt zich aanmelden via de website of per telefoon. Binnenkort ook m.b.v. skype.
|
|
Socrates is populair vandaag de dag. Diens naam wordt als bijvoeglijk naamwoord graag gebruikt in combinatie met counseling of coaching. Socratische coaching is daarvan een voorbeeld. De naam moet daarin wel recht worden gedaan en daarvoor kunt u het beste terecht bij een filosofische praktijk.
Socratische coaching verschilt van de gebruikelijke coaching waarin u hoegenaamd wordt uitgenodigd te ontdekken wie u bent, wat u wilt, en hoe u de weg van A naar B het beste kunt afleggen met een regelmatig tsjakka roepende coach aan de zijlijn. Socratische coaching is anders. Socractische coaching is gericht op het zoeken van doelen, "doelzoekend", waarbij de coach werkt vanuit een Socratische houding. Deze houding is door Socrates gedemonstreerd. Het is een radicale vorm van zelfreflectie, "een weten dat met niet-weet", nodig om de klant niet tot product van een algemene theorie te maken, maar tot recht te laten komen in diens uniciteit an authenticiteit.
De filosofische praktijk is de meest zuivere vorm van Socratische coaching die u kunt aantreffen. De filosofisch consulent is door studie en vervolgopleiding geschoold in de Socratische grondhouding die u nodig hebt om een zuivere reflectie op uw werk, relaties of leven te ontwikkelen.
Kies dus voor Socratische coaching, kies voor de filosofische praktijk!
Maak een afspraak voor een kennismakingsgesprek via de site en ervaar het verschil...
|
|
Credit Crisis
Those with enlightened virtue please the people, those without enlightened virtue please themselves. Those who please the people grow, those who please themselves perish.
Nowadays, many of those who are called leaders deal with the people on the basis of likes and dislikes. When we look for those who know what is bad about what they like and know what is good about what they dislike, we find that they are rare.
Therefore it is said, "Those who share the same grief and hapiness as the people, the same good and bad, are the just." Who would not take refuge where there is justice?
Zen Koan, 13th Century
|
|
A city is sometimes believed to be a product of mind or fate, but neither mind nor fate can uphold its buildings. In contemplating a city you don't enjoy its seventyseven miracles, but the answers if offers to your questions (Italo Calvino). Therefore a city walk should be structured by questioning, interpreting and understanding, in order to reveal a life style. A philosophical summer city walk through Rotterdam? You are invited!
|
|
In July 2009 I visited Osaka University and conducted what might be the first master course on philosophical practice in Japan. Focus was on consultation. By training participants in the art of questioning, the art of interpreting and the art of understanding, coming to a full circle in a philosophical consultation, the course aimed at a philosophical life style. This life style has more of a wandering, like in philosophical city walks, than of a rational plan. Critical thinking and philosophical experience are its building blocks.
Philosophical practice suits well into Japanese society. Imagine an atmosphere like in ancient Greece. A lot of schools, religious mostly, next to each other, within an eclectic context. This offers opportunities for a school offering critical thinking as a was of life in stead of religion, just like the schools of Plato, Stoics or Epicures could flourish in the old days. Beside this Japanese religious schools are very eclectic. It offers a place for critical thinking and philosophical practice. Also important lessons can be learned here how to deal with fundamentalism. Philosophical practice in Japan certainly holds a promise for the future.
Important themes in consultation were sense of purpose, meaning of life and diversity. Values that offer a challenge to modern societies and important to work on in philosophical practice. The merge into a quality of life with longevity, high aesthetics and moral value.
Socratic dialogue is already in vogue in Japan. It is used to bridge the gap between universities and society. For example, meetings on science are structured by the principles of Socratic dialogue. Consultation will follow.
Japan has a history of imitating. Since Mejii science from the West, since 800 BC Boeddhism from the East, and there is something mysterious in this imitations. By copying the copy often become better than the original. That is the force of Japan. Maybe it is due to the Zen attitude, the attention for style and the concentration on life. Anyway, it is something that may happen to philosophical practice too. Japan learns fast and improves it in many ways.
During my stay, I encountered the idea of am Asian network for philosophical practice. Japan, Thailand, Malaysia, and South Korea are involved. Critical thinking is the denominator for its activities. It is underpinned by a study of intercultural differences in critical thinking, and gender differences in consultation. These offer opportunities to improve philosophical counselling. The network will present itself and the results of these studies in December 2009 in Bangkok, Thailand, next position itself and then probably will be at the Xth ICPP, Leusden, The Netherlands, summer 2010.
|
|
| Gisteren ving ik in de trein een gesprek op. Twee meisjes, studentes vermoed ik, spraken over een opdracht die zij hadden gekregen. Als jong lid van een studentenvereniging gebeurd dat soms. Zij waren naar een verzorgingshuis gestuurd en hadden er bloemen aan de bewoners uit moeten delen. De meisjes spraken over de zin van deze opdracht. Zij hadden die niet goed begrepen en twijfelden over de zin ervan. Een der goede werken? Maar wat was dan het nut ervan? Soms vang je een gesprek op en stoort het. Je probeert het uit je innerlijke ruimte te bannen. Maar dit gesprek vond ik interessant. Het deed mij namelijk denken aan de Diamant Sutra, een verhaal uit de Zen traditie. Het gaat zo. Eens was er een menigte verzameld om de Buddha te horen spreken over de leer. De menigte was groot en daarom verzamelde men zich bij de berg Grdrakutra. De opwinding was ook groot. De meester zou zo spreken. De hang naar wijsheid zou worden vervuld. Aanwijzingen voor het goede leven zouden worden verkregen. Siddharta verscheen. Hij zweeg en toonde de menigte een bloem. De menigte sidderte. Iedereen was stil, sprakeloos en verbaasd. Alleen meester Kashyapa glimlachte. Hij had het gebaar begrepen. Soms zijn er dingen die niet gezegd, maar slechts getoond kunnen worden. De bloem, ongetwijfeld een lotus bloem, symboliseerde de essentie van een leer. Alles wordt geboren, groeit, bloeit, verwelkt en sterft. We zijn onderworpen aan deze wet van de verandering. Tegelijkertijd is dit een immer aanwezig proces en in die zin onveranderlijk. De ware geest ziet dit en glimlacht. Niets anders dan een bloem kan zo expressief de zuiverheid, onschuld en alomvattendheid van het zijn weergeven. Een bloem bezit een aangeboren vitaliteit. Een bloem richt zich op de zon, groeit en bloeit in schoonheid. Een bloem dient, functioneel, de bijen met stuifmeel, en de mens met zijn schoonheid door er simpelweg te zijn. En als de tijd gekomen is laat de bloem zijn blaadjes vallen, verwelkt, verschrompelt en verdwijnt. Er is geen strijd, geen verzet. De bloem is. Wanneer het bewustzijn van deze wetmatigheid des levens een glimlach met zich meebrengt, is het leven begrepen. Een bloem kan dus veel zeggen. Daarom is ook het uitdelen van bloemen een belangrijk symbool. Zouden de mensen in de verzorgingshuizen hebben geglimlacht?
|
|
“Eens toen de door de Wereld Geëerde op de aasgier piek van de Grdkrakutaberg zat, hield hij voor de verzamelde monniken een bloem omhoog. Allen zwegen. Alleen de eerwaarde Kashyapa begon te glimlachen. De door de Wereld Geëerde zei: “Hier heb ik het al-doordringende oog van de ware dharma, het geheime hart van het onvergelijkbare nirwana, het ware aangezicht van de vormeloze vorm. Dit is niet van letters afhankelijk en wordt buiten de geschriften doorgegeven. Ik geef dit nu aan Mahakashyapa door.”
De poortloze barriëre, voorbeeld 6.
|
|
De Filosofische Praktijk Rotterdam
*** Sinds 1 IX 2007 ***
Het jaar 2008 is ten einde. Het was een (druk) jaar waarin de Filosofische Praktijk Rotterdam een diversiteit aan activiteiten ontplooide. Hoogtepunten waren ongetwijfeld het bezoek aan Japan en de IXe ICPP te Carloforte. Het was fijn er onder filosofen en filosoferenden te zijn. Verder wisten in 2008 meer en meer personen hun weg naar de praktijk te vinden voor individuele consultaties over zingevingsvraagstukken, stuk voor stuk betrof het ontmoetingen met boeiende personen en hun worsteling met het leven. Gaarne wil ik dan ook langs deze weg ik hiervan verslag doen van de activiteiten van de Filosofische Praktijk Rotterdam in 2008 en een korte vooruitblik op 2009 geven.
In het jaar 2008 werden de volgende activiteiten ontplooid:
Individuele consultaties over een diversiteit aan onderwerpen en op verschillende door de gasten zelf gekozen locaties. Korte, vaak eenmalige consultaties wisselden zich af met wat meer langduriger coachingstrajecten. Gemikt wordt op levenskunst. Hierover werden ook teksten bestudeerd.
Filosofische stadswandelingen door Rotterdam. Tijdens deze wandelingen wordt nagedacht aan de hand van de interactie met welgekozen plaatsen in de stad. De stadswandeling is een metafoor voor het moderne leven. Doel is het denken te verdiepen. Een toegenomen bewustzijn voor de omgeving en de verhalen die de stad ons vertelt gaat daarbij. Een artikel over de achtergrond van dit soort filosofische praktijk werd ingediend (en geaccepteerd) voor het IIe congres over architectuur en fenomenologie, Kyoto Japan 2009.
Cursus. Tijdens mijn bezoek aan Japan en vanuit het Erasmus Institute for Philosophical Practice gaf ik onderwijs en training in filosofische consultatie. Verder werd een cursus over persoonlijkheden in de filosofische praktijk verzorgd.
Lezingen. Voor de Universiteit Leiden werd een lezing gehouden over het verschijnsel filosofische praktijk.
Studie. Een bestudering van Schopenhauer's "Welt als Wille und Vorstellung" toonde het uitermate bruikbaar in de filosofische praktijk. Zo ook het begrip "sfeer" van Heidegger.
In maart 2008 werd een bezoek gebracht aan Japan. Ik heb er een lezing gehouden over de kwaliteitsborging in het voortgezet onderwijs in relatie tot "Bildung", en diverse workshops verzorgd, onder meer over de socratische houding en over authenticiteit.
In juli 2008 werd het IXe International Congres on Philosophical Practice bezocht te Carloforte, Italië. Ik heb er een lezing gehouden over de competenties van de filosofisch consulent en een workshop verzorgd over de socratische houding.
In augustus 2008 werd een bezoek gebracht aan de Franse filosoof Oscar Brenifier. In diens verblijf te La Chapelle St Andre (Burgundy, Frankrijk) werd getraind in consultatie en socratische workshop, onder meer over “filosofisch leven”.
In december 2008 bracht Oscar Brenifier een bezoek aan de Filosofische Praktijk Rotterdam. Hij verzorgde er een aantal consultaties.
Verder werd in het jaar 2008 de functie vervuld van secretaris voor de Vereniging voor Filosofische Praktijk (VFP). In dat verband werd in april onder meer een bezoek gebracht aan Reutlingen (midden Duitsland) alwaar de Internationale Geselschaft fur Philosophische Praxis (IGGP) met een feestelijke bijeenkomst haar 25 jarig bestaan vierde. Ik bracht de felicitaties over van de VFP en verzorgde er een korte bijdrage over de vraag als uitkomst van het filosofisch consult. Binnen de VFP werkte ik onder meer aan de wijziging van de statuten en het opstellen van een huishoudelijk reglement. Voor het blad filosofie werd een aantal maal verslag gedaan van deze activiteiten.
Plannen. Voor 2009 staat onder meer een bezoek aan Japan op het programma. Ik ben er gevraagd een integrale cursus introductie in de filosofische praktijk te verzorgen voor de universiteiten van Osaka en Kyoto. In augustus ga ik filosofisch wandelen met Ann Meskens (ISVW, Leusden). Verder kunt u natuurlijk weer bij me terecht voor individuele consultatie over levensproblemen of zingevingsvraagstukken. Laat de kredietcrisis u niet weerhouden! Een goed filosofisch gesprek vindt altijd zijn weg.
Peter Harteloh, 2 Januari 2009
|
|
Socratisch gesprek van Oscar Brenifier met Peter Harteloh, Rotterdam, 17-12-2008
Op woendag 17 december bezocht Oscar Brenifier de Filosofische Praktijk Rotterdam. Er vond een aantal filosofische consultaties plaats in de radicaal bevragende, Socratische stijl die hij hanteert. Een der aanwezigen schreef een impressie.
Tijdens een socratisch gesprek is duidelijk wie een vraag stelt, en wie antwoordt. Tijdens gezellige gesprekken is er dikwijls een vragensteller die tegelijkertijd een overtuiging neerzet. (Is het niet zo dat? Zie ik het goed dat? Waarom deed jij eigenlijk dat? –bedoeld is: ik vond het fout wat je daar deed-). Een gezellig gesprek leidt dan ook vaak tot een vervelend debat waarbij beurtelings twee partijen hun overtuiging uitspreken. Tijdens het socratisch gesprek brengt de verteller één centrale vraag in; welke wordt overgenomen door de vrager. Het blijkt duidelijk dat een rolscheiding tussen vragensteller en verteller (beantwoorder) meer rust en respect in de ruimte brengt. Twee voorbeelden volgen hierna. Een tweede conclusie is dat het concept “spanningsveld” zeer belangrijk is. De vragensteller maakt veel gebruik van twee keuzemogelijkheden waardoor de verteller gedwongen wordt om een spanningsveld te ervaren. De nuancering volgt pas na het antwoord op het dilemma. Het blijkt dan dat ieder mens een eigen spanningsveld(en) heeft. Ook iedere cultuur heeft zijn eigen spanningsveld(en).
Voorbeeld
Peter’s vraag was: Why is it so difficult to lead a philosophical life?
De moeilijkheden die door Peter naar voren worden gebracht: confusion, abstraction, frustration, logic, rigidity.
Het spanningsveld voor Peter bleek tussen Abstractie en Concrete ervaring te liggen.
Tijdens het gesprek werd dit verduidelijkt a.h.v. de vraag: Is een steen levend? Deze bleek moeizaam te beantwoorden. De vraag “Is het universum levend” leverde meer inzicht op. In de vraag van Peter zit immers het concept “leven”. Het blijkt dat Peter een concreet beeld heeft van leven terwijl het een abstract concept is. In de vraag van Peter ligt zodoende het spanningsveld besloten tussen Abstracties en Concrete dingen of ervaringen. Wanneer je je bewust bent van dit spanningsveld is het niet verbazend dat er problemen onstaan met logica, dat verwarring optreedt en frustratie omdat de vraag na een uur praten niet volledig beantwoord lijkt te zijn. Een volledig antwoord bestaat immers alleen in een heldere (homogene) situatie zonder een spanningsveld. Uitermate boeiend! Jarenlang probeer ik ook het concept “leven” te definiëren. Noodzakelijke voorwaarde voor “leven” lijkt nu het bestaan van spanningsvelden te zijn.
|
 |
|
|
|
